Lista obowiązków dla dzieci: według pokoi i wieku

Większość list obowiązków sypie się z jednego z dwóch powodów. Albo są za długie i w czwartek wszyscy odpuszczają, albo za ogólne i „posprzątaj pokój” znaczy co innego dla rodzica, a co innego dla dziecka. Dobra lista jest krótka, konkretna i dopasowana do wieku osoby, która z niej korzysta.

Poniżej znajdziesz listę, z której możesz czerpać. Jest podzielona na pokoje i podaje najmłodszy wiek, w którym dziecko zwykle da radę. Ułóż z niej plan dla jednego dziecka albo dla kilku, a potem zamień go w coś, co wisi na lodówce lub działa w telefonie.

Jak korzystać z tej listy

Przeczytaj, zakreśl kilka zadań i na tym poprzestań. Na tym polega cała metoda. Zanim przejdziesz do list, kilka przypomnień:

• Dwa lub trzy codzienne zadania dla przedszkolaka, trzy lub cztery dla dziecka w wieku szkolnym. Od 8. roku życia dołóż jedno większe zadanie tygodniowe.
• Zapisz każde zadanie jako jedną czynność, którą dziecko widzi: „Wrzuć brudne ubrania do kosza na pranie”, a nie „Bądź zorganizowany”.
• Podany wiek to najwcześniejszy typowy start z pomocą. Twoje dziecko może być przed nim lub za nim i jedno, i drugie jest w porządku.
• Młodsze zadania zostają na liście, gdy dzieci rosną. Dziesięciolatek nadal wrzuca ubrania do kosza.

Pokój i sprawy osobiste

Te zadania należą do dziecka i dotyczą jego własnej przestrzeni. To najlepsze pierwsze obowiązki.

Kuchnia i posiłki

Pokoje dzienne i reszta domu

Jeśli chcesz zobaczyć, jak pokoje i wiek łączą się w praktyce, zajrzyj do naszego tekstu o liście obowiązków dziecka. Ułożyliśmy go inaczej, według umiejętności życiowych.

Zadania tygodniowe i sezonowe

Codzienne obowiązki sprawiają, że dom działa. Kilka większych zadań może wracać raz w tygodniu lub raz w miesiącu, mniej więcej od 8. roku życia, żeby dziecko miało coś, co z satysfakcją kończy.

Zadania tygodniowe najlepiej działają, gdy mają stały dzień. „Sobota rano” zawsze wygrywa z „w weekend”.

Lista dla jednego dziecka

Oto trzy przykładowe listy, każda na tyle krótka, żeby przetrwała.

Pięciolatek: zasłać łóżko, wrzucić brudne ubrania do kosza, nakryć do stołu. Około 10–15 minut.

Dziewięciolatek: zasłać łóżko, odnieść swój talerz, posprzątać pokój, wynieść śmieci, a do tego jedno zadanie tygodniowe, na przykład odkurzenie jednego pokoju. Około 20–30 minut dziennie.

Trzynastolatek: zasłać łóżko, raz w tygodniu zrobić własne pranie, załadować lub opróżnić zmywarkę i raz w tygodniu ugotować rodzinny obiad. Około 30–45 minut.

Przy układaniu listy dodaj kolumnę z porą wykonania każdego zadania: „przed śniadaniem”, „po szkole”, „w sobotę rano”. Pora przypina zadanie do czegoś, co i tak się dzieje, i to jest główny powód, dla którego lista zamienia się w nawyk.

Jak podzielić obowiązki sprawiedliwie, gdy dzieci jest kilkoro

Przy kilkorgu dzieci najczęstsza obawa brzmi: „Ktoś robi więcej”. Kilka sposobów:

1. Wyrównuj wysiłek, a nie rodzaj zadania. 10 minut sześciolatka i 30 minut dwunastolatka mogą być równie sprawiedliwe.
2. Mniej lubiane zadania zmieniajcie co tydzień.
3. Pozwól każdemu dziecku wybrać jedno zadanie, które lubi.
4. Trzymaj wszystko w jednym miejscu, żeby każdy widział tę samą tablicę.

Szerzej piszemy o tym w tekście o listach obowiązków dla kilkorga dzieci.

Gdy lista przestaje działać

Listy się zużywają. Mniej więcej w trzecim tygodniu mija nowość i kilka zadań zaczyna się wymykać. To normalne i nie znaczy, że dziecko jest trudne. Zanim dodasz kolejne zasady, sprawdź trzy rzeczy.

Po pierwsze, czy lista nie jest za długa? Wykreśl jedno zadanie. Po drugie, czy pora jest dobra? Zadanie wyznaczone na najbardziej zabiegany moment wieczoru przegra z lekcjami za każdym razem, więc przesuń je. Po trzecie, czy zadanie jest jasne? Jeśli dziecko nie wie, jak wygląda „zrobione”, opisz to jednym zdaniem, które samo może sprawdzić. „Naczynia w zmywarce, blat wytarty” działa lepiej niż „posprzątaj kuchnię”.

Potem daj temu jeszcze dwa tygodnie, zanim cokolwiek zmienisz. Tyle potrzebują nawyki.

Od listy do tabeli

Lista to plan. Tabela pokazuje, czy ten plan się dzieje. Gdy już wybierzesz zadania, potrzebujesz miejsca, w którym każde dziecko widzi swoje i może zaznaczać postępy. Sprawdzi się papier z magnesami, sprawdzi się tablica. Formatów jest sporo, a w naszym zestawieniu pomysłów na tabelę obowiązków dla dzieci znajdziesz 25 z nich.

Jedno sprawia, że każda tabela przetrwa dłużej: związek między wykonanymi zadaniami a czymś, na czym dziecku zależy. Mogą to być punkty na nagrodę, weekendowy przywilej albo po prostu widoczna seria. Tabela, na którą nikt nie reaguje, wygasa w ciągu kilku tygodni.

Lista obowiązków w Famiyo

Famiyo to darmowa aplikacja rodzinna na iPhone’a i Androida, która łączy wspólny kalendarz rodzinny, zadania z punktami i sklep z nagrodami. Dzieci dołączają kodem, bez adresu e-mail. Może zastąpić papierową tabelę. Dodajesz każde zadanie, wybierasz, kto je robi i ile jest warte punktów, a potem ustawiasz powtarzanie codziennie, co tydzień lub co kilka dni. Dziecko dostaje powiadomienie o nowym zadaniu, odhacza swoje obowiązki na własnym telefonie albo czeka na zatwierdzenie przez rodzica, zależnie od Twojego wyboru.

Wszystko synchronizuje się między telefonami, więc zadanie zrobione o 16:00 od razu widzisz u siebie. Wersja darmowa obejmuje 1 zadanie cykliczne i do 3 członków rodziny. Inne opcje znajdziesz w zestawieniu najlepszych aplikacji do tabeli obowiązków.

Wybierz z tabel trzy zadania, zapisz je dziś wieczorem i przez dwa tygodnie trzymaj listę tak krótką.